تنها 5 درصد جوانان اوقات فراغتشان را با كتاب‌خواني پر مي‌كنند. (88/03/10)

بر اساس پيمايشي كه سازمان ملي جوانان در سال 87 انجام داده است، بيش از 5 درصد جوانان اوقات فراغتشان را با كتاب‌خواني پر مي‌كنند. يكي از دغدغه‌هاي خانواده‌ها سپري كردن اوقات فراغت فرزندانشان است، چگونگي و نحوه سپري كردن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان براي خانواده‌ها همواره در مركز توجه قرار داشته است. تلويزيون، كلاس‌هاي تقويتي، آموزشي و علمي، اردوهاي تفريحي گردش و تفريح و كتاب‌خواني از جمله مواردي است كه مورد توجه خانواده‌ها و جوانان است. برخي از جوانان معتقد هستند با توجه به اين‌كه در سال تحصيلي مطالعه دروس اصلي را دارند، ديگر نيازي به مطالعه غير درسي نيست؛ در واقع مايل هستند به ورزش، گردش و تفريح بپردازند. س.ح، دختر 17 ساله‌اي است كه در پاركي در گوشه شهر مشغول خواندن و ورق زدن كتابي است، او مي‌گويد: با توجه به اين‌كه كنكوري هستم مجبور هستم در تابستان هم به كلاس‌هاي كنكور بروم و بيشتر مطالعه كتاب‌هاي درسي را ادامه بدهم. در رابطه با خواندن كتاب‌هاي غير درسي و مطالعه متفرقه از دختر جوان سئوال مي‌كنم، در حالي كه استرس امتحان را از چشمانش مي‌توان احساس كرد، با سرعت مي‌گويد: اگر دوستانم كتاب داستاني را پيشنهاد كنند كه جذاب باشد حتماً مي‌خوانم، اما اين فرصت را به سختي مي‌توانم فراهم كنم ، به اين دليل كه در مدت سال تحصيلي كاملاً با كتاب‌هاي درسي مشغول هستم و اين مسئله براي من بسيار مهم‌تر است. در كتابخانه كوچكي در يكي از فرهنگ‌سراهاي مركز شهر، پسر جواني كه غرق مطالعه است نظرم را جلب مي‌كند، به طرفش مي‌روم و در كنارش مي‌نشينم و درباره مطالعه آزاد مي‌پرسم در حالي كه سعي مي‌كند صدايش ديگران را آزار ندهد پاسخ مي‌دهد: در خيلي مواقع سعي مي‌كنم در اولين فرصت آزادي كه دارم به مطالعه كتاب‌هاي مورد علاقه يا مرور سايت‌هاي اينترنتي بپردازم، اما كمتر از تلويزيون براي پركردن وقت‌هاي آزادم استفاده مي‌كنم. پسر جوان كه دانشجوي مقطع فوق‌ليسانس است، ادامه مي‌دهد و مي‌گويد: اما بيشتر دوستانم از تماشاي تلويزيون و يا اينترنت استفاده مي‌كنند و خيلي همراه من به كتابخانه نمي‌آيند. در پيمايشي كه توسط سازمان ملي جوانان در زمينه برنامه هاي اوقات فراغت و كتاب‌خواني در سال 87 انجام شده است، 5/5 درصد پاسخگويان كتاب‌خواني را به عنوان نحوه گذران اوقات فراغتشان مورد اشاره قرار داده‌اند. ضمن اين كه در 22 ساعت وقت آزادي كه در طول هفته دارند، تنها 5 درصد پاسخگويان اوقات فراغتشان را با كتاب‌خواني سپري مي‌كنند. اما در كنار كتاب‌خواني از برنامه‌هاي فرهنگي هنري و اردويي نيز به اين ميزان استقبال كرده‌اند. مقايسه ميزان مطالعه جوانان ايراني با ساير كشورها صحيح نيست جلال غفاري، مدير كل پژوهش و آموزش نهاد كتابخانه‌هاي عمومي كشور، نيز درباره مطرح شدن كم بودن ميزان مطالعه مردم ايران و جوانان، مي‌گويد: نبايد در اين رابطه اغراق آميز صحبت كنيم، ضمن اين كه مقايسه مطالعه جوانان كشور ما با كشورهاي غربي درست نيست؛ چرا كه از نظر شاخص‌هاي فرهنگي با يكديگر متفاوت هستيم. وي در ادامه مي‌گويد: رفتارهاي اطلاع‌جويي در كشور ما بسيار متفاوت است، گاهي اوقات از طريق فضاهاي عمومي و شفاهي انجام مي‌شود، گاهي اوقات نيز استفاده از اطلاعات مكتوب شده در قالب روزنامه و مجله مورد توجه است. مرور سايت‌هاي اينترنتي نيز مطالعه محسوب مي‌شود وي مي‌گويد: حتي خواندن صفحه‌هاي چاپي و ديجيتال، مرور سايت‌ها نيز نوعي مطالعه محسوب مي‌شود؛ جوانان در هنگام مرور سايت‌ها به اطلاعات زيادي دست پيدا مي‌كنند. حتي خواندن كتاب‌هاي درسي و دانشگاهي كه به نوعي مطالعه الزامي به شمار مي‌رود، بدون شك در افزايش اطلاعات علمي جوانان مؤثر است. 94 درصد جوانان در سال 87 از كتابخانه‌هاي مجازي استفاده نكردند بر اساس نظرسنجي كه توسط سازمان ملي جوانان انجام شده در رابطه با استفاده از كتابخانه‌هاي مجازي در سال 86، 93 درصد جوانان مورد مطالعه اعلام كردند كه از كتابخانه‌هاي مجازي استفاده نكردند، همچنين در سال ‌87، 94 درصد جوانان مورد مطالعه اعلام كردند كه از كتابخانه‌هاي مجازي استفاده نكردند. در اين نظر سنجي مشخص شد كه 90 درصد افراد در برنامه‌هاي كتاب خواني سال 86 و 87 شركت نكردند. بر طبق اين گزارش در پيمايش صورت گرفته، از پاسخ‌دهندگان درباره كيفيت برنامه‌هاي فراغتي سئوال شده كه دو سوم افراد راضي بوند، اما در مقابل يك سوم سطح آن را پايين مي‌دانستند. طبق اين نظرسنجي يك سوم دستگاه‌هايي كه در زمينه اوقات فراغت برنامه‌ ارائه كردند غير دولتي و دو سوم ديگر دولتي بوده‌اند. بيش از 50 درصد جوانان معتقد هستند كه كتاب‌خواني در ميانشان رونقي ندارد محمد اسحاقي معاون مطالعات و تحقيقات سازمان ملي جوانان نيز در رابطه با اين‌كه چه ميزان كتاب‌خواني در ميان جوانان رونق دارد، مي‌گويد: در پيمايشي كه در سال 86 انجام شده است بيش از 50 درصد جوانان شركت‌كننده در نظر سنجي معتقد بودند كه كتاب خواني آنچنان در ميان جوانان رونقي ندارد. 40 درصد جوانان كتاب‌هاي غير درسي را مطالعه نمي‌كنند اسحاقي همچنين درباره مطالعه متفرقه جوانان مي‌گويد: در نظرسنجي انجام شده جوانان درباره اين‌كه غير از كتاب‌هاي درسي كتاب ديگري نمي‌خوانند، 40 درصد آنها موافق و 60 درصد مخالف اين امر بوده‌اند. به گفته اسحاقي در نظرسنجي صورت گرفته 54 درصدجوانان وقت آزاد خود را با خانواده، 29 درصد با دوستان و 10 درصد به تنهايي سپري مي‌كنند. اما از آنجايي كه امروزه تلويزيون، اينترنت، ماهواره نيز در زمينه اوقات فراغت جوانان سهمي را به خود اختصاص داده‌اند، برخي معتقد هستند كه مطالعه مكتوب در سپري كردن اوقات فراغت جوانان حائز اهميت است. در پيمايش انجام شده از سوي سازمان ملي جوانان از شركت‌كنندگان جوان پرسيده شده است براي سپري كردن اوقات فراغت از چه امكاناتي در منزل برخوردار هستند؟ 74 درصد به تلويزيون، 8 درصد به كامپيوتر و 6 درصد به وجود كتاب در منزل اشاره كرده‌اند. اسحاقي معاون مركز مطالعات و تحقيقات سازمان ملي جوانان در اين زمينه مي‌گويد: البته استفاده از تلويزيون اختصاص به ايران ندارد و در ساير كشورها نيز بالاي 60 درصد از جوانان اوقات فراغتشان را با تلويزيون سپري مي‌كنند. اسحاقي در ادامه تأكيد مي‌كند: سياست‌گذاري در راستاي افزايش مطالعه جوانان نياز به برنامه ملي دارد و بايد اين مسئله هدايت شود تا نرخ كتاب‌خواني افزايش يابد.منبع:فارس