توانمندي هاي انسان در اوقات فراغت کشف مي شود (88/02/04)

اوقات بيکاري فرصت ارزشمندي براي بازيابي و کشف استعدادهاي نهفته انسان و يا شناسايي توانمندي هايي از ذهن ، روح و جسم است، که ما از آن بي خبريم. علاوه براين مي توان با استفاده ازشيوه هاي مختلف از اوقات بيکاري براي آرامش روح و جسم و رفع خستگي و کسالت استفاده کرد. گذراندن بيهوده اوقات بيکاري، از دست دادن فرصتي است که خداوند در اختيار انسان قرار داده وچگونگي استفاده ازاين فرصت هاي اهدايي نقش مهمي در بهتر شدن ما دارد. سلامت و شادابي جسم و روح، ارتقاي سطح دانش واطلاعات، بهبود وافزايش مهارت هاي فردي، آشنايي با شگفتي هاي جهان و ازهمه مهم تر شناخت بيشترخداوند و به دست آوردن رضايت او از جمله ويژگي هايي هستند که مي توان به جاي عادت بي ثمر "وقت گذراني" به کار برد. وقت گذراني آدمي را به بيراهه وسکون مي کشاند، روح و جسم انسان را تضعيف و عقل را نا کار آمد مي کند. اوقات فراغت لحظات مناسبي براي شناخت جوانب مختلف خلقت است، که با شناخت آن ها استعداد و توان نهفته ما آشکار و کارآمد مي شود. اين کار نه تنها کسالت، بي انگيزگي وقت گذراني را از بين مي برد بلکه موجب شادي و نشاط انسان شده وتصاوير مهيج و جذابي را در دنياي اطرافمان به وجود مي آورد و با ايجاد حسي تازه ، ذهن را شکوفا و خلاقيت را طراوت مي بخشد. مفيد بودن، به خصوص در زمان اوقات فراغت، حسي است که وجدان را آسوده و آدمي را خرسند مي کند. اين اوقات براي مومنين لحظه هاي نيايش با معبود، براي عالمان دقايق تفکر و تامل و براي هنرمندان زمان ساختن ،ابداع و اختراع است در عين حال براي عده اي نيزاين اوقات فراغت ملا ل آورين ترين و خستگي ترين لحظه هاست. اوقات فراغت ازديدگاه عالمان، جامعه شناسان ودانشمندان به حدي مهم است که معتقدند: موجوديت واصالت فرهنگ هاي جامعه برمبناي فرصت ها واوقات فراغت افرادي که در آن جامعه زندگي مي کنند پي ريزي شده است. دانش آموزان به هنگام آسودگي ازفعاليتهاي تحصيلي ، بر اساس دلبستگي ها،علايق واستعدادهاي فردي درپي فعاليت هايي هستند که بتوانند آنان را به دورازالزامات ومحدوده مجبوريتهاي تحصيلي و خانوادگي ارضا کرده وموجب شکوفايي توانايي هاي دروني آنها شود. دانش آموزان از آن جا که در سنين رشد و بالندگي هستند پرکردن اوقات فراغت آنان از اهميت بيشتري نسبت به طبقات ديگرجامعه برخوربوده و به تبع آن، حساسيت امر نيز به مراتب بيشتراست. درعصرانفجاراطلاعات و گسترش بي حد و حصر فناوري وهياهوي پيشرفت هاي صنعتي و اقتصادي، غفلت ورزيدن از ميليون ها ساعت اوقات فراغت13 ميليون و پانصد هزارجمعيت دانش آموز، خسارات جبران ناپذيري برآينده افراد وجامعه وارد مي کند. در کشور ما، ارگان و سازمان هاي گوناگوني، علاوه بر وزارت آموزش و پرورش در اين حيطه وارد شده و خود را به عنوان پوشش دهنده بخش هايي از اوقات فراغت جوانان و نوجوانان معرفي کرده اند، اما متاسفانه دربيشترموارد کم رنگ ظاهر شده اند. البته در جامعه ما معضل غني سازي اوقات فراغت، بيشتر در شهرها نمود داشته اما در روستاها نيز به شکلي خاص و به ويژه در مورد دختران وجود دارد. يک کارشناس مسايل اجتماعي در گفت و گو با ايرنا گفت: در حال حاضر، تحولات شگرف علمي و پيشرفت هاي سريع فناوري، تغييرات مهمي را درزندگي افراد بوجود آورده و با پيدايش طبقات جديدي از خانواده ها، وضعيت پيچيده و بحراني تر گشته است. "امير دشتکيان" افزود: امروزه نيازهاي روحي، رواني و عاطفي دانش آموزان بسيار فراتر از ساليان پيش احساس مي شود، نوع نگاه آنها به خويشتن و محيط پيرامون خود متفاوت تر از گذشته شده و به همين دليل پاسخگويي به اين نيازها نيز مشکل تر شده است. وي تصريح کرد: چنان چه کارکردهاي فراغت را نشاط و شادابي، تفريح وسرگرمي سالم، رشد و شکوفايي استعدادها و تکوين شخصيت بدانيم، هدايت وايجاد امکانات براي غني سازي اوقات فراغت دانش آموزان مي تواند در شکل گيري شخصيت وهويت آنان و سازندگي جامعه ايراني و اسلامي نقش به سزايي داشته باشد. دشتکيان خاطرنشان کرد: براساس تحقيقات انجام شده دربرخي کشورهاي در حال توسعه، مشکلا ت عمده گذران اوقات فراغت، نداشتن امکانات سالم تفريحي، عدم آگاهي، نداشتن برنامه صحيح و اصولي و همچنين اجراي سياست هاي نامناسب فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي است که موجب انحراف نوجوانان و جوانان به سوي تفريحات ناسالم شده است. اين کارشناس اضافه کرد: پژوهش هاي انجام شده در ايران نيز حاکي از اين مطلب است که بسياري از معضلا ت اخلاقي و فرهنگي در بين نوجوانان و جوانان، موازي کاري ارگان ها و سازمان هاي ذيربط و فقدان برنامه ريزي صحيح جهت گذران اوقات فراغت در بين آنان بوده است. دشتکيان، رمزموفقيت آموزش و پرورش را وجود معلمان و مربيان کار آمد، با انگيزه، خلا ق و پويا دانست و افزود: اين در حالي است که استکبار جهاني تمام تلاش خود را معطوف تسلط فرهنگي غرب بر جامعه اسلامي کرده و در اجراي اين هدف شوم با استفاده از ابزارهاي پيشرفته واشاعه فرهنگ مبتذل زمينه تفريحات ناسالم براي نوجوانان و جوانان را فراهم مي کند. وي اضافه کرد: دراين زمينه لزوم برنامه ريزي و سياستگذاري مناسب و وضع قوانين لا زم براي غني سازي اوقات فراغت دانش آموزان براي جلوگيري از رواج فرهنگ ابتذال غرب امري ضروري و لا زم است . اين کارشناس ادامه داد: درميان نهادهاي متعدد مربوط با اوقات فراغت، راديو و تلويزيون، مطبوعات و آموزش و پرورش نقش اساسي تري را برعهده دارند. دشتکيان اظهار کرد: دراين ميان، رسانه هاي ديداري وشنيداري وظايف سنگين تري را برعهده دارند، اما آموزش و پرورش به عنوان متولي تعليم و تربيت ميليون ها دانش آموز، اهميت فوق العاده خود را از آنجا کسب مي کند که در ارتباط مستقيم با دانش آموزان و خانواده ها بوده و به راحتي مي تواند در ساماندهي و بهينه سازي اوقات خارج از وقت نيز نقشي حساس و بنيادي ايفا کند. وي خاطر نشان کرد: آموزش و پرورش با برخورداري از بيشترين فضاي آموزشي و نيز امکانات گسترده نيروي انساني، با يک برنامه ريزي اساسي و به کارگيري ساز و کارهاي جدي با امکانات موجود، بيشترين بهره را ببرد. اين کارشناس برنامه هاي اوقات فراغت بسيارمتنوع دانست و افزود: جذاب ترين شاخه آن، وارد شدن به دنياي هنر، علم و ورزش درحدي فراتر از آماتوري است. دشتکيان، نواختن سازهاي مورد علاقه، سرودن ترانه، آواز خواندن يا روآوردن به موضوعات علمي وصنعتي و شناخت علوم با مطالعه وتحقيق، شرکت در ورزش هاي همگاني مانند راهپيمايي و کوهنوردي را از ديگر برنامه هاي مفيد اوقات فراغت عنوان کرد. وي تصريح کرد: اگرورزشکار نيستيد وعلاقه اي به ورزش هاي همگاني يا سنگين نداريد، بهتر است از زاويه تنوع و تفريح به رشته هاي مختلف ورزشي نگاه کنيد. دشتکيان خاطر نشان کرد: افراد سعي کنند به اتفاق اطرافيان اين ورزش ها را به عنوان بازي هاي تفنني تجربه کنند، شايد در ابتدا اقدام به انجام چنين اعمالي سخت و کسالت آور باشد اما به محض ورود به دنياي آن ها حس و حال شما هم تغيير يافته و از اين لحظات شگفت آور استقبال مي کنيد، البته اين امر مستلزم اصلاح ديدگاه شما در اين زمينه است. اين کارشناس، گذردردنياي اطلاعات و آشنايي با شخصيت هاي برجسته تاريخ، قوي کردن قوه طنزپردازي، سفر کردن، به دل طبيعت رفتن و مشاهده آفريده هاي خداوند، بازديد از موزه ها و آثار باستاني، آشنايي با آداب سنن ايرانيان باستان و گذشتگان را از ديگر راههاي پرکردن بهينه اوقات فراغت دانست. دشتکيان حضور در اماکن مذهبي، بازديد از سالمندان درآسايشگاه ها، ديدار با کودکان يتيم وعيادت از بيماران را اعمالي مفيد براي پر کردن اوقات دانست. يک کارشناس ارشد جامعه شناسي نيزمعتقد است: بهره گيري از ابزارهاي پيشرفته و پيچيده تبليغاتي از سوي قدرت هاي سياسي، نظامي و اقتصادي جهان، و ترويج فرهنگ ها وسلايق گوناگون که اغلب حس و حال رفاه طلبي واميال نفساني را به مردم القا مي کنند، پر کردن اوقات فراغت را پيچيده تر و مقابله با آن را مشکل ترکرده است. "علي فراهاني" تصريح کرد: اين آسيب ها زماني نگران کننده مي شوند که کمبود امکانات داخلي و نبود برنامه ريزهاي اصولي و صحيح را در سطح کشور شاهد هستيم. وي ادامه داد: متاسفانه امکانات و کارکرد سازمان هاي مسوول در زمينه اوقات فراغت دانش آموزان هرگز توانايي مقابله با آن همه هجوم فرهنگي بيگانگان را طي چند سال گذشته، نداشته است. فراهاني افزود: با نگاهي گذرا به تعدد اسامي نهادهايي که همه يا بخشي از فعاليت هاي خود را به امرغني سازي اوقات فراغت جوانان و نوجوانان اختصاص داده اند، اهميت کار از نظر مسوولان مشخص مي شود اما آنچه در عمل اتفاق مي افتد ناهماهنگي و عدم سياستگذاري واحد در اجراي برنامه ها ي تعريف شده است. کارشناس مسوول فعاليت هاي دانش آموزي سازمان آموزش و پرورش استان قزوين نيز ازجذب 30 هزار نفر از دانش آموزان استان در کلاس هاي تابستاني خبر داد و گفت: افراد جذب شده 15 درصد از دانش آموزان استان را شا مل مي شود. "علي يزدي پور" شروع اين کلاس ها ازاول تيرماه و به مدت هشت هفته اعلام کرد و افزود: اين دانش آموزان در کانون هاي فرهنگي تربيتي، دارالقرآن، کانون هاي ورزشي، پژوهش سراهاي دانش آموزي ، پايگاه هاي تابستاني مدارس تحت آموزش قرارمي گيرند. وي هدف از برگزاري اين کلاس ها را غني سازي اوقات فراغت دانش آموزان به منظور رشد همه جانبه شخصيت آنان، ارتقا سطح علمي دانش و بينش اعتقادي ، علمي، اجتماعي و مهارت هاي فني وحرفه اي، استمرار فعاليت هاي پرورشي و آموزشي سال تحصيلي در طول تابستان، تقويت روحيه خود باوري، همياري و مسووليت پذيري دانش آموزان اعلام کرد. يزدي پور کلاس هاي تابستاني را شامل رشته هاي مختلف ورزشي، فرهنگي، هنري، آموزشي و تقويتي ذکر کرد. کارشناس مسوول فعاليت هاي دانش آموزي سازمان آموزش و پرورش استان قزوين در ادامه گفت: تامين هزينه کلاس ها با توجه به رشته ها ي مختلف در مناطق آموزش و پرورش متغيير بوده و توسط شوراي آموزش و پرورش آن منطقه تعيين مي شود. يزدي پور گفت: سال گذشته 20 هزار نفر از دانش آموزان استان تحت پوشش کلاس هاي تابستاني قرار داشتند. وي سازمان دانش آموزي و زيرمجموعه هاي آن که شامل کانون هاي فرهنگي تربيتي مناطق آموزش و پرورش است را مکان فوق العاده اي براي غني سازي اوقات فراغت دانش آموزان دانست. استان قزوين با يک ميليون و 143هزار نفر جمعيت داراي 240هزار دانش آموز در مقاطع مختلف تحصيلي است .